Katedra Literatury Staropolskiej i Oświeceniowej

///Katedra Literatury Staropolskiej i Oświeceniowej

Katedra Literatury Staropolskiej i Oświeceniowej powstała w 2003 roku w wyniku przekształcenia istniejącego wcześniej Zakładu Kultury i Literatury Staropolskiej (uchwała Senatu AP w Krakowie z dnia 16 czerwca 2003). Podstawowy zakres działalności naukowo-dydaktycznej Katedry obejmuje historię kultury i literatury średniowiecza, renesansu, baroku i oświecenia.

  • prof. dr hab. Roman Mazurkiewicz — Kierownik Katedry
  • prof. dr hab. Piotr Borek
  • dr hab. prof. UP Maciej Eder
  • dr Magdalena Ryszka-Kurczab
  • dr Marcin Piątek

Dydaktyka
Pracownicy Katedry prowadzą zajęcia dydaktyczne (wykłady — kursowe i monograficzne, konwersatoria, seminaria) na studiach magisterskich, licencjackich, podyplomowych i doktoranckich. Ich problematyka obejmuje tradycję antyczną i biblijną, historię literatury staropolskiej i oświeceniowej, metodologię badań nad literaturą dawną, analizę i interpretację utworów literackich, elementy edytorstwa dawnych tekstów.

Uwaga: spis lektur i zagadnień egzaminacyjnych dla I roku filologii polskiej do przedmiotu „Historia literatury staropolskiej i oświeceniowej” dostępny jest na stronie serwisu Staropolska.

Badania naukowe
Główne kierunki badań naukowych prowadzonych przez pracowników Katedry:

  • średniowieczne piśmiennictwo religijne, mediewistyka literacka w Polsce i na świecie, semiotyka kultury staropolskiej
  • pamiętnikarstwo XVII wieku, epika barokowa, wschodnie kresy Rzeczypospolitej w piśmiennictwie staropolskim, testamenty staropolskie
  • proza XVII wieku, związki literatury staropolskiej z twórczością popularną i folklorem, wersyfikacja łacińska i grecka
  • edytorstwo tekstów dawnych, popularyzacja literatury staropolskiej

Działalność edukacyjna i popularyzacyjna
W ramach doskonalenia dydaktyki polonistycznej oraz popularyzacji wiedzy o literaturze dawnej R. Mazurkiewicz opublikował przewodnik bibliograficzny dla studentów filologii polskiej (dostępny również w wersji elektronicznej), książkę pt.Starożytność — średniowiecze. Antologia. Klasa I (Warszawa 2003), a wraz z P. Borkiem obszerną antologię pt. Literatura staropolska. Wybór tekstów. T. 1:Poezja (Kraków 2002). Od roku 2000 działa stworzony i redagowany przez R. Mazurkiewicza internetowy serwis edukacyjny poświęcony kulturze i literaturze staropolskiej Staropolska, zaś od końca roku 2001 witryna internetowa Meliton. Mediewistyka Literacka Online, adresowana do środowiska literaturoznawców-mediewistów.

Ostatnie osiągnięcia pracowników Katedry

  • 2001 — nagroda Prezesa Rady Ministrów dla P. Borka za pracę doktorską pt.Obraz Ukrainy w staropolskich diariuszach i pamiętnikach
  • 2003 — nominacja książki R. Mazurkiewicza Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne do głównej nagrody w Konkursie im. Jana. Długosza na najlepszą publikację humanistyczną w roku 2003.
  • 2005 — nagroda rektora dla Romana Mazurkiewicza za książkę„Wiadomych rzeczy pospolita śpiżarnia”. Staropolska mądrość w sentencjach, przysłowiach i cytatach (od „Bogurodzicy” do Kochanowskiego), Kraków 2004.
  • 2006 — nagroda rektora dla Piotra Borka za książkę Od Piławiec do Humania. Studia staropolskie, Kraków 2005.
  • 2007 — nagroda rektora dla Romana Mazurkiewicza za redakcję i współautorstwo zbioru „Cantando cum citharista”. W pięćsetlecie śmierci Władysława z Gielniowa, pod red. R. Mazurkiewicza, Warszawa 2006 (Studia Staropolskie. Series Nova t. XII).
  • W roku 2009 wszyscy pracownicy Katedry otrzymali nagrody rektorskie za sześć książek opublikowanych w roku 2008.

Współpraca z ośrodkami badawczymi

  • Pracownia Literatury Średniowiecza — Instytut Badań Literackich PAN w Warszawie
  • Pracownia Języka Staropolskiego — Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie
  • Instytut Filologii Polskiej UAM w Poznaniu
  • Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego
  • uniwersytety w Grodnie, Witebsku, Krzemieńcu i we Lwowie

Projekty badawcze
W ostatnich trzech latach pracownicy Katedry realizowali w ramach badań statutowych i własnych następujące projekty badawcze:

  • Nowe studia nad „Bogurodzicą”
  • Mariologia Erazma z Rotterdamu i jej recepcja w późnośredniowiecznej Polsce
  • Nowe źródła łacińskie „Rozmyślania przemyskiego”
  • Modlitewnik dla kobiet z XVI wieku (tzw. „Modlitewnik Ptaszyckiego” I)
  • Antologia dawnej polskiej poezji maryjnej
  • O. Jacek Mijakowski OP jako kaznodzieja Krakowa
  • O staropolskich testamentach: Pomiędzy doczesnością a eschatologią.
  • Edycja źródłowa barokowych poematów i pamiętników
  • Od Piławiec do Humania. Staropolskie studia i wizerunki
  • Poemat Samuela Leszczyńskiego o bitwie pod Cudnowem (1660)
  • Indeksy do „Słownika staropolskiego”

Pracownicy Katedry uczestniczą w realizacji projektu badawczego zamawianego nr PBZ-MNiSW-03/II/2007 pt. HUMANIZM. IDEE, NURTY I PARADYGMATY HUMANISTYCZNE W KULTURZE POLSKIEJ (2008-2011).

Konferencje
Pracownicy Katedry są współorganizatorami kilku konferencji naukowych o charakterze ogólnopolskim, m.in. II Kongresu Mediewistów (Lublin, wrzesień 2005) i Spotkań Mediewistycznych (IBL PAN w Warszawie, maj 2005), Epistolografia w dawnej Rzeczypospolitej (październik 2009).